سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
214
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
مانند تخم مرغ و پارچه و بسيارى از ظروف و يا با مشاهده مىفروشند مانند بسيارى از حيوانات ، اگر تعداد كمتر را به تعداد بيشتر بفروشند اشكال ندارد . مسأله 2076 جنسى را كه در بعضى از شهرها با وزن يا پيمانه مىفروشند و در بعضى از شهرها با شماره معامله مىكنند ( 1 ) ، اگر در شهرى كه آن را با وزن يا پيمانه مىفروشند زيادتر بگيرد ، ربا و حرام است و در شهر ديگر ربا نيست ( 2 ) ) * ( 1 ) گلپايگانى ، صافى : در شهرى كه با وزن ، يا پيمانه مىفروشند جايز نيست به زيادتر از آن بفروشند و در شهرى كه با شماره مىفروشند جايز است به زيادتر از آن بفروشند . زنجانى : احتياط آن است كه آن جنس را به زيادتر از آن نفروشند ، و اگر در شهرى هم با شماره و هم با وزن يا پيمانه معامله شود زياده گرفتن اشكال دارد . ( 2 ) بهجت : در شهر ديگر اگر عددى معامله كند و زيادتر بگيرد ربا نيست . خوئى ، تبريزى ، سيستانى : مسأله جنسى را كه در ( سيستانى : شهرى يا ) غالب شهرها با وزن يا پيمانه مىفروشند و در بعضى از شهرها با شماره معامله مىكنند ، [ 1 ] احتياط واجب آن است كه آن جنس را به زيادتر از آن نفروشند و در صورتى كه شهرها مختلف باشند و چنين غلبهاى در بين نباشد حكم آن در هر شهرى بر طبق معمول آن شهر است . مكارم : مسأله جنسهايى كه در بعضى از شهرها با وزن يا پيمانه فروخته مىشود و در بعضى از شهرها با شماره ( مانند تخم مرغ كه امروز در بعضى از مناطق با وزن و در بعضى با شماره مىفروشند ) هرگاه در شهرى كه با وزن يا پيمانه مىفروشند زيادتر بگيرند ربا و حرام است و در شهر ديگر اشكال ندارد . مسأله 2077 اگر چيزى را كه مىفروشد و عوضى را كه مىگيرد از يك جنس نباشد زيادى گرفتن اشكال ندارد ، پس اگر يك من برنج بفروشد و دومن گندم بگيرد معامله صحيح است . ) * سيستانى : مسأله در چيزهايى كه با وزن يا پيمانه فروخته مىشوند ، اگر چيزى را كه مىفروشد و عوضى را كه مىگيرد ، از يك جنس نباشد و معامله نقدى باشد ، زيادى گرفتن اشكال ندارد ، ولى اگر معامله با مدّت باشد ، محلّ اشكال است ؛ پس اگر يك من برنج را به دو من گندم تا يك ماه بفروشد ، صحت معامله خالى از اشكال نيست . مكارم : مسأله خريد و فروش چيزهايى كه از يك جنس نيست به هر صورت كه باشد مانعى ندارد ، مثل اين كه ده كيلو برنج را به بيست كيلو گندم بفروشند . مسأله 2078 اگر جنسى را كه مىفروشد و عوضى را كه مىگيرد از يك چيز عمل آمده باشد ( 1 ) بايد ( 2 ) در معامله زيادى نگيرد ( 3 ) پس اگر يك من روغن ( 4 ) بفروشد و در عوض [ 1 ] سيستانى : جايز است كه آن جنس را به زيادتر در شهرى كه با شماره معامله مىكنند بفروشد .